Odpowiedzialność dyscyplinarna architektów

Z niniejszego artykułu dowiesz się:

• jakie są etapy prowadzenia sprawy z zakresu postępowania dyscyplinarnego architektów?
• Kto jest stroną w postępowaniu dyscyplinarnym?
• Jaki jest katalog kar dyscyplinarnych?
• Jaki jest okres przedawnienia karalności dyscyplinarnej?

 

Zakres oraz tryb postępowania dyscyplinarnego architektów reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 roku o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.

Architekt podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków zawodowych. W razie uzasadnionego podejrzenia naruszenia obowiązków Rzecznik dyscyplinarny z urzędu lub na wniosek właściwej okręgowej izby wszczyna postepowanie dyscyplinarne, które składa się z następujących etapów:

1. Postępowanie wyjaśniające;
2. Postępowanie przed sądem dyscyplinarnym;
3. Postępowanie wykonawcze.

1. Postępowanie wyjaśniające.

Postępowanie wyjaśniające stanowi „fazę wstępną” postepowania dyscyplinarnego, który w razie stwierdzenia czy dany czyn stanowi delikt dyscyplinarny kieruje sprawę do dalszego rozpoznania. W razie stwierdzenia naruszenia dyscyplinarnego sprawa, powinna zakończyć się skierowaniem wniosku o ukaranie przed sądem dyscyplinarnym.

Do obowiązków Rzecznika dyscyplinarnego należy szczegółowe zbadanie wszystkich okoliczności danej sprawy. Powinien on badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść członka izby samorządu zawodowego, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające.

Architekt, którego dotyczy postępowanie wyjaśniające, ma prawo na tym etapie postępowania do obrony i zgłaszania wniosków dowodowych m.in. dotyczących przesłuchania określonych świadków, powołania biegłych oraz przeprowadzenia innych dowodów przemawiających na jego korzyść.

Jeżeli przeprowadzone w toku postępowania wyjaśniającego czynności nie dają podstaw do sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania przed sądem dyscyplinarnym, postępowanie zostaje umorzone i nie dochodzi do ukarania karą dyscyplinarną.

Natomiast, w razie, gdy stawiane zarzuty okażą się zasadne Rzecznik dyscyplinarny sporządza wniosek o wszczęcie postępowania przed sądem dyscyplinarnym pierwszej instancji.

2. Tryb postępowania przed sądem dyscyplinarnym.

Po otrzymaniu wniosku o ukaranie, jeżeli wniosek odpowiada wymogom formalnym, przewodniczący sądu dyscyplinarnego wyznacza termin rozprawy.

Na rozprawę wzywa się obwinionego, pokrzywdzonego, rzecznika dyscyplinarnego oraz jeżeli zostali ustanowieni także obrońcy i pełnomocnicy.

Ważne!

Pomiędzy terminem doręczenia obwinionemu wniosku o wszczęcie postępowania przed sądem dyscyplinarnym pierwszej instancji a terminem rozprawy powinno upłynąć 14 dni. W razie niezachowania tego terminu, obwiniony lub jego obrońca mogą zażądać odroczenia rozprawy.

W wezwaniu skierowanym do obwinionego, jego obrońcy, rzecznika odpowiedzialności zawodowej, pokrzywdzonego i jego pełnomocnika, zamieszcza się informację o wyznaczonym składzie orzekającym sądu dyscyplinarnego pierwszej instancji. W postępowaniu przed sądem dyscyplinarnym obwiniony ma prawo składać wnioski dowodowe o przesłuchanie świadków, biegłych czy dowody z określonych dokumentów.

Postępowanie dyscyplinarne rozpoczyna się od odczytania wniosku o ukaranie. Następnie obwiniony składa wyjaśnienia. W trwającym postępowaniu przesłuchiwani są świadkowie a ostatecznie biegli (oczywiście jeżeli zostali powołani). Zarówno w postępowaniach dyscyplinarnych, jak i w postępowaniach dotyczących odpowiedzialności zawodowej często rolę biegłych odgrywają rzeczoznawcy budowlani, których wiedza i doświadczenie jest istotne do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia.

Po zakończeniu postępowania dowodowego przewodniczący składu orzekającego sądu dyscyplinarnego udziela głosu stronom, zamyka postępowanie i udaje się na naradę celem wydania i ogłoszenia rozstrzygnięcia. Na końcu przewodniczący podaje ustnie najważniejsze motywy orzeczenia.

Postępowanie przed sądem dyscyplinarnym nie jest prawomocne. Od orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej przysługuje prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia na piśmie rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem.

Sąd dyscyplinarny może orzec następujące kary:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) zawieszenie, na okres do 2 lat, w prawach członka izby;

4) skreślenie z listy członków izby.

Ważne!

 

Członek izby skreślony z listy członków okręgowej izby z powodu orzeczenia kary, nie może ubiegać się o ponowny wpis na listę przez okres dziesięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia kary skreślenia z listy członków izby.

3. Wykonywanie orzeczeń.

Ostatnim stadium związanym z postępowaniem dyscyplinarnym jest etap wykonywania orzeczeń. W zależności od kary wykonywanie i egzekwowanie orzeczonej kary należy do różnych organów.

Wykonanie kary upomnienia i kary nagany należy do prezydium okręgowej rady izby.

Karę zawieszenia w prawach członka izby wykonuje okręgowa rada izby, ustalając na podstawie prawomocnego orzeczenia początek i koniec kary.

O okresie kary i terminie jej zakończenia zawiadamiany jest również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.

Karę skreślenia z listy członków właściwej izby samorządu zawodowego wykonuje okręgowa rada izby po otrzymaniu od przewodniczącego właściwego sądu dyscyplinarnego odpisu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Okręgowa rada izby o treści orzeczenia dyscyplinarnego zawiadamia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Ważne!

Pamiętajmy, że postępowanie dyscyplinarne i orzeczone w nim kary toczy się niezależnie od postępowania karnego. Jednakże postępowanie dyscyplinarne może być zawieszone do czasu ukończenia postępowania karnego.

W przypadku, w którym w toczącym się postępowaniu karnym zaszła okoliczność wyłączająca wniosek o ściganie, wówczas toczące się postępowanie dyscyplinarne ulega umorzeniu.